Wednesday, July 3, 2013

ကျောက်ဖရုံ


Botanical Name : Benincasa Cerifera

Myanmar Name : ကျောက်ဖရုံ

English Name : White Pumpkin; White Gourd Melon; Wax Gourd; Ash Pumpkin

Family : CUCURBITACEAE

Distribution : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံအပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ စိုက်ပျိုးပင်ဖြစ်သည်။

Appearance : တစ်နှစ်ခံ နွယ်ပင်ကြီး ဖြစ်သည်။ အချိုမျိုး၊ အခါးမျိုး နှစ်မျိုးရှိသည်။ အဖြူရောင် (သို့) သံချေးရောင် အမွှေးကလေးများ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ပင်စည်တောင့်တင်းသည်။ ထောင့်ပါသည်။ အလျားလိုက် မြောင်းပါရှိသည်။ အမွှေးကြမ်းများ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ နွယ်နှာမောင်း သုံးစုံဖြစ်သည်။ အရွက် - အချင်း ၃ - ၆ လက်မရှိသည်။ နဂါးပုံဖြစ်ပြီး အဝိုက်ရှိသည်။ အဝိုက်များသည် ကျယ်ပြန့်၍ သုံးမြှောင့်ဖြစ်သည်။ ထိပ်ချွန်း (သို့) ထိပ်ချွန်းသွယ်သည်။ အရွက်၏ မျက်နှာသည် တောက်ပသော အစိမ်းရောင်ဖြစ်ပြီး အောက်မျက်နှာသည် အရောင်ပျော့၍ အမွှေးပါ ရွက်ညှာသည် တုတ်သည်။ ၂ -၃ လက်မ ရှည်သည်။အပွင့် - ကြီး၍ ပွင့်ထီးဖြစ်သည်။ အဝါရောင် ဖြစ်သည်။ အပင်တည်း လိင်စုံပင်ဖြစ်သည်။အဖိုပွင့် - ပွင့်ဖတ်ပုံ ခေါင်းလောင်းပုံ ဖြစ်သည်။ အမွှေးထူသည်။ အဝိုက် ၅ ခုရှိသည်။ အရင်းချွန် ဝမ်းဘဲဥပုံ ဖြစ်သည်။ စပါးပါရွက် သုံးခုရှိသည်။ ပွင့်ချပ်ပုံ နှုတ်ကင်းမှ ထွက်သည်။ ဝတ်ဆံတိုင်း ဒေါင့်ပါ၍ အရင်း၌ အမွှေးများရှိသည်။ ဝတ်ဆံ၏ မျက်နှာပြင် အပြင်ဘက်သို့ လှည့်နေသည်။အမပွင့် - ပွင့်ဖတ်အုံနှင့် ပွင့်ချပ်အုံများသည် အဖိုပွင့်များ ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ အစာအိမ်သည် ငှက်တောင်ပံပုံ (သို့) ဘဲဥပုံ ဖြစ်သည်။ အမွှေးရှိသည်။ ဝတ်မှုန်ခံတိုင် တုတ်သည်။ ဝတ်မှုန်ခံ ၃ ခုရှိသည်။ ကွေ့ကောက်သည်။ အစေ့လောင်းများပြားသည်။အသီး - အစေ့များ၊ ခွံ့မာသီး ဖြစ်သည်။ အသားများသည်။ ငှက်တောင်ပံပုံ (သို့) ဘဲဥပုံ ရှိသည်။ အမွှေးရှိသည့် အသီး ငယ်စဉ်၌ တောက်ပသော အစိမ်းရောင် ရှိသည်။ ရင့်မှည့်သော အခါ ချောမွတ်လာသည်။ အပေါ်ယံ ဖယောင်းဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက် ရှိသည်။ အဖြူရောင် အကွက်များ ပါရှိသည်။ ဖြူသော အသားရှိသည်။ အစေ့သည် ဝမ်းဘဲဥပုံ၊ လှံစွပ်ပုံ ဖြစ်သည်။ ပြားသည်။

Useful Part : အသီး၊ အစေ့၊ အမြစ်၊ အပွင့်။

Usage : များသောအားဖြင့် အသီးကို သုံးရသည်။ ချို၏။ အမှည့် အနည်းငယ်ဖန်၏။ အေး၏။ (အစိမ်း) အနည်းငယ်အေး၏။ ဝိပါက ချို၏။အကျိုးသွား - အားကိုတိုးပွားစေ၏။ သုတ်ကို တိုးပွားစေ၏။ ကြေကျက်ခဲ၏။ မှည့်သော အသီးသည် ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏။ ကြေကျက်လွယ်၏။ ဆီးအိမ်ကို သုတ်သင်တက်၏။ သည်းခြေကို နိုင်၏။ အသုံးပြုပုံ - ကျောက်ဖရုံသီး၏ သတ္တုရည်ကို သွေးအန်သွေးဝမ်း၊ သွေးယိုစီးသော ရောဂါများကို တိုက်ကျွေးလျှင် ပျောက်ကင်းစေသည်။ ကျောက်ဖရုံသီးကို ဆီးနည်း၊ ဆီးအောင့်၊ ဆီးချုပ်၊ ဆီးကျောက်တည် ရောဂါများ၌ အသီးသတ္တုရည် ၃ ကျပ်သားတွင် ရှိန်းခိုနှင့် ဂျုံပင်ပြာ ဆားအနည်းငယ် ရောထည့်၍ တိုက်ကျွေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။ အဆုတ်နှင့် ပတ်သက်၍ မြစ်ခြောက်နာ၊ အဆုတ်ရောဂါ၌ အားအင် ကုန်းခမ်းခြင်းတို့အတွက် အသီးကို ငရုတ်ကောင်း၊ ပိတ်ချင်း၊ ဂျင်း၊ ပျားရည်၊ ထောပတ်၊ သကြားတို့နှင့် ရောစပ်၍ (ကုမ္ဘဏ္ဍချက်ဆေး) အဖြစ် အသုံးများကြသည်။ ကျောက်ဖရုံစေ့ ငါးမတ်သားကို ကြိတ်၍ နှမ်းဆီတို့နှင့် ဖျော်ပြီး တိုက်ကျွေးပြီးနောက် နူးညံ့သော ဝမ်းနှုတ်ဆေး တိုက်ကျွေးလျှင် သန်၊ တုတ် ပိုးမွှားကို ကျဆင်းစေသည်။ ကျောက်ဖရုံစေ့မှ အဆီထုတ်၍ တိုက်ကျွေးလျှင် သန်၊ တုတ်များကို ကျဆင်းစေပါသည်။ ကျောက်ကပ် ဖောရောင်ခြင်းနှင့် အသည်းရောင် အသားဝါ ရောဂါများ၌ အသီး၊ သတ္တုရည်ကို သကြား၊ ကလူးကို့စ် တို့နှင့် တိုက်ကျွေးခြင်းဖြင့် ပျောက်ကင်းစေပါသည်။

စောင်းလျားသီး


Botanical Name : Averrhoa carambola Linn

Myanmar Name : စောင်းလျားသီး

English Name : Carambola

Family : AVERHOACEAE

Distribution : မြန်မာ နိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သမပိုင်း ဒေသတွင် ပေါက်လေ့ ရှိသည်။

Appearance : ၁၅ ပေမှ ပေ ၂၀ ထိ မြင့်သော ပင်လတ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အရွက်မှာ လိမ္မော်ရွက်ထက် ကျယ်ပြန့်၍ အရွက် အောက်ဘက် အရောင် ဖြူသည်။ အရွက် အပေါ်ဖက် အရောင် စိမ်းဖန့်ဖန့် ဖြစ်သည်။ အပွင့်မှာ ဖြူ၍ စဉ်းငယ်ဝါသော အရောင်ရှိသည်။ အသီးမှာ ၄-၅ မြှောင့် ရှိသည်။ ဆေးဖက် အသုံးပြုရာတွင် အသီးကို အများဆုံး သုံးကြသည်။

Useful Part : အသီး၊ အခေါက်။

Usage : အသီးမှည့်ကို စားပေးခြင်းဖြင့် ဝမ်းချုပ် ရောဂါ၊ ရေငတ် ရောဂါ ပျောက်ကင်းစေသည်။ စောင်းလျားသီးမှည့်ကို သကြားနှင့် စားပါက အော့အန်ခြင်း၊ အစာမကြေခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ စောင်းလျားသီးမှည့် ရှာလပတ်ရည် (syrup) သောက်ပေးပါက အဖျားကို ပျောက်စေသည်။ စောင်းလျားသီးကို အခြား ဟင်းလျာများနှင့် ချက်၍ စားပါက နှုတ်ကို မြိန်စေသည်။ အတွင်း လိပ်ခေါင်း ရောဂါ အတွက် စောင်းလျားသီးမှည့်ကို ဓာတ်စာအဖြစ် စားပေးရသည်။ စောင်းလျားသီးမှည့် ဖျော်ရည် (သို့မဟုတ်) စောင်းလျားသီးမှည့်ကို ငါးပြေမနှင့် ချက်စားက ကျောက်ကပ် ကျောက်တည်ခြင်း၊ ဆီးအိမ်နှင့် သည်းခြေ အိတ်တို့တွင် ကျောက်တည်ခြင်း တို့ကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေပါသည်။ စောင်းလျားသီးကို ချဉ်ရည်ဟင်း ချက်စား ပေးပါက ဆီးနှင့်ဝမ်း ကို မှန်စေသည်။ နှုတ်မမြိန်ခြင်း၊ အစားအသောက် ပျက်ခြင်း၊ အစာမကြေခြင်း ဖြစ်လျှင် စောင်းလျားသီး အစိမ်းကို ပါးပါးလှီး၍ ငါးနှင့် ချက်စားခြင်းဖြင့် ပျောက်နိုင်သည်။ရင်ဘတ်နာ၊ လေနာ၊ မီးယပ် ဝမ်းပျက်၊ အသံပျက် ရောဂါ များအတွက် စောင်းလျားသီးမှည့် ၂၀ လုံး၊ သကြား ၅ ကျပ်သား၊ ပျားရည် ၁၂ ကျပ်ခွဲသား၊ စမုန်စပါး၊ စမုန်နီ၊ စမုန်ဖြူ၊ စမြိတ်မှုန့် ၂ ပဲစီ ထည့်၍ မွှေပြီး ၁၀ ရက်ခန့် ထားပါ။ ထို့နောက် ည၊ နံနက် ဆေးရည် လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဇွန်းကျ သောက်ပေးခြင်းဖြင့် အဆိုပါ ရောဂါများကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေနိုင်ပါသည်။

နွယ်သာကီ


Botanical Name : Nerium indicum Mill

Myanmar Name : နွယ်သာကီ

English Name : Roses of Sharon, Oleander

Family : APOCYNACEAE

Distribution : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင် ပေါက်ရောက်၏။ အပူပိုင်း၊ အပူ သမပိုင်း ရာသီဥတု နှစ်မျိုးလုံး ၌ ဖြစ်ထွန်းသည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက် သော်လည်း အလှပင် အဖြစ် စိုက်ပျိုး ကြသည်။

Appearance : အမြဲ စိမ်းလန်းပြီး သန်မာသော အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပေ ၂၀ ထိ မြင့် တက်နိုင်သည်။ အကိုင်းများ တောင့်တင်း ပြီး အပေါ်သို့ ထောင်မတ် နေသည်။ ၃ ရွက် ပတ်လည် ထွက်သည်။ လှံစွပ်ပုံ ရှိ၏။ အရင်း အဖျား နှစ်ဖက် ချွန်သည်။ ရွက်ပြား ထူ၍ ကျဉ်းပြီး သားရေကဲ့သို့ ပြောင်ချော နေသည်။ ရွက်လယ်ကြော အလွန်မာ သည်။ ရွက်ညှာတိုသည်။ အပွင့် ကြီး၍ ခေါင်းလောင်းပုံ ရှိသည်။ အဖြူရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင် ကြက်သွေးရောင် ရှိသည်။ ချိုသော အနံ့ရှိ၍ အပွင့်များ အကိုင်းဖျား၌ အဆုပ်လိုက် ပွင့်သည်။ တန်ခူးလမှ နယုန်လ အတွင်း ပွင့်သည်။
 
Useful Part : အမြစ် နှင့် အရွက်။

Usage : မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလို အရ အမြစ် သည် ခါးသော သတ္တိ ရှိ၏။ အားကို ဖြစ်စေ သည်။ ကာမကို အားပေး၏။ အလွန် အဆိပ် များသော ကြောင့် မြွေဆိပ် နှင့် အခြား ပြင်းသော အဆိပ်များ ကို နိုင်၏။ နူနာ၊ ပွေးနာ နှင့် နာကျင် ကိုက်ခဲ ခြင်းတို့ ကို ပျောက်ကင်း စေနိုင်သည်။ (သောက်ဆေး အဖြစ် လုံး၀ မသုံး ရပေ။ ပြင်ပ လိမ်းဆေး အဖြစ်သာ သုံးနိုင်၏။ အဆိပ်ပင် ဖြစ်သည်။) အမြစ်မှုန့်ကို ရေနှင့် ဖျော်၍ လိမ်းပါက ကင်ဆာနာ၊ ပြည်တည် အနာများ နှင့် နူနာ ရောဂါများ ပျောက်ကင်း၏။ ဖျားသော သူကို နားတွင် လိမ်းပေးပါက အဖျား ပျောက်ကင်း၏။ အဆိပ်ကို ပြယ်စေ သဖြင့် ကင်းကိုက်၊ မြွေကိုက်သော နေရာများတွင် အမှုန့် ပြု လိမ်းပေးပါက ပျောက်ကင်း၏။ အမြစ်မှုန့် ဖြင့် ခေါင်းကို ပွတ်ပေးပါက ခေါင်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏။ အမြစ်ခေါက်မှုန့်ကို ပွေးနာနှင့် အခြား အရေပြား ပေါ်ဖြစ်သော ယားနာများတွင် အသုံးပြု နိုင်သည်။အရွက်ကို အမှုန့်ပြု၍ ယားနာ၊ ပွေးနာ များတွင် လည်းကောင်း၊ ပြုတ်ရည်ကို အရောင်ကျစေရန် လည်းကောင်း လိမ်းပေးလျှင် ပျောက်ကင်း၏။ အရွက်ကို အရည်ညှစ် ၍ မြွေကိုက်ရာတွင် အနည်းငယ် လိမ်းပေးပါက မြွေဆိပ် ပျောက်ကင်း၏။ အခြား အဆိပ် ပြင်းသော အကောင်များ ကိုက်ရာ တွင်လည်း အသုံးပြု နိုင်၏။

Tuesday, July 2, 2013

ပဒိုင်း


Botanical Name : Datura stramoniumLinn

Myanmar Name : ပဒိုင်း

English Name : Devils Apple

Family : SOLANACEAE

Distribution : မြန်မာ နိုင်ငံ နေရာ အနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

Appearance : အပင် - နှစ်ရှည်ခံ အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်၏။ ၂ ပေ မှ ၃ ပေ ထိ မြင့်၏။ အကိုင်း ပင်စည် နှင့် ရိုးတံ များ ခရမ်းညို ရောင် ရှိ၏။ အကိုင်း ဖြာသည်။ အရွက် - ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အရင်းပိုင်း ကျယ်ပြီး အဖျားပိုင်း ရှူး၍ ချွန်သွယ် သွားသည်။ရွက်ရင်း မညီညာ၊ တစ်ဖက် တို တစ်ဖက် ရှည် ဖြစ်နေ၏။ ရွက်ညှာ ရှည်သည်။ ခရမ်းနု ရောင်ရှိသည်။ ရွက်ကြော ထင်ရှား သည်။ရွက်နား တွန့်၏။ အပွင့် - ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ အပွင့် ကြီးသည်။ အတွင်းသား ဖြူ၍ အဖျား ခရမ်း ညိုရောင် ရှိသည်။ တစ်ပွင့် ချင်း ပွင့်သည်။ အချို့ အပွင့်များ ၁ ထပ် မှ ၃ ထပ် ထိ တွေ့ရှိရသည်။ ကဆုန်၊ နယုန် လတွင် ပွင့်၏။ အသီး - လုံးချင်း သီးသည်။ အချင်း ၁ ၁/၂ လက်မ- ၂ လက်မ အထိ ရှိသည်။ အသီးပေါ် တွင် ဆူးနု ကလေးများ ရှိသည်။ အစေ့ အနက် ရောင် ရှိ၏။

Useful Part : အရွက်၊ အစေ့၊အမြစ်။

Usage : မြန်မာ ဆေးကျမ်း များ အလိုအရ ပဒိုင်းညို သည် ခါး၏။ သက်၏။ စူးရှ၏။ ပူ၏။ အားကို တိုးစေ၏။ မူးယစ်စေ တတ်၏။ အဖျား ရောဂါ ကို ပယ်၏။ နူနာ၊ ပိုးနာ တို့ကို နိုင်၏။ သန်ကို ကျစေ၏။ ကိုယ်ရေ ပြားရောဂါ၊ မြင်းသရိုက်နာ၊ အဆုတ်ပွ ရောင်နာတို့ကို ပယ်၏။ လေကို အထူး ပယ်နိုင်၏။ အသုံးပြုပုံ - အရွက် ကြိတ်ညှစ်ရည် အနည်းငယ် ကို မလိုင်ထုတ် ပြီး နွားနို့နှင့် သောက်ပါက ညောင်းကျ ရောဂါ ပျောက်၏။ မိန်းမများ နို့တွင် ဖြစ်သော အပူကြိတ် နှင့် ရောင်ရမ်းခြင်း တို့အတွက် ပဒိုင်းရွက် နှင့် နနွင်းကို ကြိတ်အုံ ပေးသော် ပျောက်၏။ ပဒိုင်းရွက် ကို ပါးပါး လှီး နေလှန်းပြီး ဆေးလိပ် ကဲ့သို့ လိပ်၍ သောက်ရှူ သော် လတ်တလော ပန်းနာ ရင်ကျပ် ဝေဒနာမှ သက်သာ စေ၏။ အရွက် ကို မီးကင်၍ ကပ်ပေး ပါက အဆစ်ရောင် ရောဂါ နှင့် အရိုးကိုက် ရောဂါ ပျောက်၏။ အရွက် ကို ဆေးပေါ့လိပ် တွင် ထည့်၍ သောက်ခြင်း အားဖြင့် ပန်းနာ ရောဂါကို သက်သာ စေသည်။ အစေ့ကို ကြိတ်၍ သွားဖုံးရင်း တွင် အနည်းငယ် ခန့် သိပ်ပေးသော် သွားကိုက်၊ သွားနာခြင်း ရောဂါများ ပျောက်၏။ အစေ့ သို့မဟုတ် အမြစ် ကို ကာမ အားတိုးဆေး အဖြစ် သုံး၏။ အစေ့မှုန့် ကို နှမ်းဆီ တွင်၇ ရက် စိမ်ပြီး ယင်းဆီဖြင့် ခေါင်းကိုက်၊ မျက်ရိုးကိုက်၊ ခါးကိုက်၊ဒူလာ ခြေနာ များကို သုတ်လိမ်း၍ အဝတ်ပါးပါး စည်းထားက ပျောက်၏။ ဓမ္မတာ လာစဉ် ကိုက်ခဲခြင်း အတွက် လည်း ဆီးခုံ၌ သုတ်လိမ်း ပေးခြင်းဖြင့် ပျောက်၏။ အမြစ် - ခွေးရူးပြန် ရောဂါအတွက် ပဒိုင်းမြစ် ကို ဆန်ဆေးရည် နှင့် သွေး၍ တိုက်ပြီး အမဲခြောက် ဖုတ် ကျွေးက ပျောက်၏။

ပိစပ်





Botanical Name: Eupatorium cannabinum Linn

Myanmar Name : ပိစပ်

English Name : Hemp Agrimony

Family : COMPOSITAE

Distribution : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ အလေ့ကျပင် အဖြစ် ပေါက်ရောက် ကြသည်။

Appearance : ပိစပ်ပင်တွင် ပိစပ် ရိုးရိုးနှင့် ပိစပ် (တော) ဟူ၍ နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ပိစပ် ရိုးရိုးသည် အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အပွင့်သည် အဝါရောင် ဖြစ်သည်။ အရွက်မှာ လက်ဝါး သဏ္ဍာန် ခွေးသွားစိပ်များ ရှိသည်။ ရွက်ဖျား ချွန်၏ အပွင့်သည် အပင် ထိပ်ဖျား အခက်ဖျား ပွင့်၏။ ၎င်းအပွင့်သည် စူးရှသော အနံ့ထွက်၏။ ၎င်းသည် ပဉ္စငါးပါး အလုံးစုံ ခါးသည်။

Useful Part : ပဉ္စငါးပါး

Usage : ပိစပ်ရွက်ကို ပြုတ်ပြီး တို့စားစရာ ဟင်းအဖြစ် လည်းကောင်း၊ သားငါးများနှင့် ရောနှော ချက်ပြုတ်၍ လည်းကောင်း၊ စားသုံးပါက ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၍ ဝမ်းဖော၊ ဝမ်းရောင်၊ ဝမ်းပျက်ခြင်းကို ပျောက်ကင်း စေပါသည်။ နာတာရှည် ဝမ်းပျက်ခြင်း အတွက် အထူး သင့်လျော်သော ဟင်းလျာ တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ပိစပ်ရွက်ကို သင့်တော်သော အတိုင်းအတာ အထိ သုံးပါက ဆီးရွှင်စေပြီး၊ ချွေးထွက် စေပါသည်။ ပိစပ်ကို အလွန်အကဲ ဆေး၌ အသုံးပြုပါက အန်တက်သည်။ ပိစပ်သည် ကိုယ်ရေဝါ ရောဂါ၊ သွေးအန် သွေးကျ ရောဂါ၊ အနာပျက် ရောဂါ၊ ရောင်တင်းခြင်း တို့၌ အသုံးပြု နိုင်သည်။ ပိစပ်ရွက်သည် သွေးကို ကြွစေ၊ သက်စေ တက်သဖြင့် မီးယပ် သွေးငုပ်သူများနှင့် သင့်တော် ပါသည်။ ပိစပ်ရွက် သတ္တုရည်ကို အောင်စဝက်ခန့် တိုက်ကျွေးပေးခြင်းဖြင့် ငှက်ဖျား ရောဂါနှင့် အဆိပ်ရှိ သတ္တဝါများ ကိုက်ခဲခြင်းကို ပျောက်စေနိုင်သည်။ အအေးမိ ရောဂါနှင့် တုပ်ကွေး ရောဂါ များတွင် ပိစပ်ရွက် ပဉ္စငါးပါးကို ကွမ်းရွက်နှင့် ပြုတ်၍ အောင်စ ဝက်ခန့် တိုက်ကျွေးပါက သက်သာ စေသည်။ ပိစပ်ရွက်သည် တုတ်နှင့် သန်ကို ကျစေ နိုင်သော အစွမ်းရှိသည်။ ပိစပ်ရွက် သတ္တုရည် အောင်စဝက် ခန့်ကို သိန္ဒောဆားနှင့် တိုက်ပေးပါက သလိပ်ကို ကြေစေပြီး၊ သလိပ်ကို ရွှင်စေသည်။ ပိစပ်ကို ရိုးကိုက်ဖျားခေါ် ကြွက်သား ရိုးဆက်များ ပြင်းထန်စွာ ကိုက်ခဲ၍ ဖျားနာခြင်းကို ကုသရာတွင် သုံးသည်။ ပိစပ် သတ္တုရည်ကို အစာ မကြေသော ရောဂါများတွင် သုံးသည်။ ပိစပ် (တော) ၅၀ကျပ်သားကို ရေစင်အောင် ဆေး၍ ထောင်းထုပြီး အရွက်ဦးရည် (သို့) အရက်ပျံ ၁၀၀၀ စီစီတွင် သုံးရက်ကြာ စိမ်ထားပါ။ ၎င်း ဆေးရည်ကို ထိခိုက်ရှနာ ၊ ဒဏ်ရာ၊ အဆစ် အမြစ် ကိုက်ခဲနာ၊ အဖော အရောင်နှင့် အနာပေါက် ရောဂါ များတွင် ထည့်ပေးခြင်း၊ လိမ်းပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပါက အဆိုပါ အနာ ရောဂါများ လျင်မြန်စွာ သက်သာ ပျောက်ကင်း နိုင်သည်။ ပိစပ်ရွက် သတ္တုရည် (သို့) အဆိုပါ အရည်သည် အထူး အားဖြင့် ထိခိုက် ရှနာနှင့် ဒဏ်ရာများ အတွက် အထူး အစွမ်း ထက်သော ဆေးဖြစ်သည်။ ပိစပ် (တော) ပဉ္စငါးပါး ပြုတ်ရည်ကို အနှစ် ရအောင် ကျိုပြီး ပျားရည်နှင့် ရောစပ် သောက်သုံးပါက အာယုဝဎုန ဆေးအဖြစ် အသက်ကို ရှည်စေသည်။

ပျဉ်းတော်သိမ်


 

 Botanical Name: Clausena excavate Burm

Myanmar Name : ပျဉ်းတော်သိမ်

English Name : Curry Leave

Family : RUTACEAE

Distribution : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

Appearance: အပင် ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၀ ကျော်ထိ မြင့် တတ်သည်။ အကိုင်း များ ဖြာ၍ ထွက်သည်။ ပင်စည် ညိုခြောက် ခြောက်ရောင် ရှိ၍ အနည်းငယ် ကြမ်းသည်။ ရွက်ပေါင်း ဖြစ်၍ ရွက်လွှဲ ထွက်သည်။ အလျား ၈ လက်မ ခန့်ထိ ရှည်သည်။ရွက်မြွှာ များ အချို့ ရွက်ဆိုင် ၊ အချို့ ရွက်လွှဲ ထွက်ပြီး ၁၅-၁၇ ရွက် ထိ ပါရှိသည်။ လှံစွပ် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ရွက်ရင်း ရွဲ့စောင်း ၍ အနည်းငယ် ဝိုင်းပြီး ရွက်ဖျား သွယ်သည်။ရွက်ညှာ တိုသည်။ရွက်ပြား ချော၍ ရွက်နား၌ မထင်ရှားသော ခွေးသွားစိပ် သို့မဟုတ် ထစ်ကလေးများ ရှိသည်။ရွက်လယ် ကြောသာ ထင်ရှား၏။ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ရှိ၏။ အရွက် နုစဉ်တွင် အညိုရောင် ရှိသည်။ အပွင့်မှာ အဖြူရောင် ရှိသည်။ တန်ခူး ကဆုန်လများတွင် ပွင့်သည်။ အသီးသည် လုံးဝိုင်း၍ ပန်းရောင်နှင့် အဖြူရောင် ပေါ်တွင် အမည်းစက် ကလေးများ ရှိ၏။ အတွင်း၌ အစိမ်းရောင် အစေ့ တစ်စေ့သာ ပါရှိသည်။ဝါခေါင်၊ တော်သလင်း တွင် သီးမှည့်၏။

Useful Part: အရွက်။

Usage : မြန်မာ ဆေးကျမ်း များအလိုအရ ပျဉ်းတော်သိမ် သည် ခါးသက်သက် ရှိ၏။ ဖန်၏။ ပူ၏။ ကြေညက် လွယ်၏။ အပူကို ငြိမ်း စေ၏။ ဆီးကို ရွှင်စေ၍ အစာကို ကြေစေ၏။ နူနာ ၊ သွေးဖောက် ပြန်ရောဂါ၊ အဆိပ်သင့် နာတို့ကို နိုင်၏။ ပျဉ်းတော်သိမ် ရွက်ကို ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင် အဖြစ် သုံးသည်။ ၎င်း အရွက်ကို များစွာ စားခြင်းဖြင့် ဝမ်းကို သက်စေသည်။ နို့ရည် ထဲတွင် ၎င်းအရွက်ကို ထည့်ကျို သောက်ပါက အဆိပ်ကို ပြယ်စေသည်။ပျဉ်းတော်သိမ် ရွက်ကို သွေးဆေး၊ လေဆေးများ ဖော်စပ်ရာတွင် အသုံးပြု၏။

ဖလန်တောင်ဝှေး



Botanical Name: Costus speciosus Smith

Myanmar Name : ဖလန်တောင်ဝှေး

English Name : -----------------

Family : ZINGIBERACEAE

Distribution : အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၊ မြန်မာ နိုင်ငံ တို့တွင် အနံှ အပြား ပေါက်ရောက် သည်။ မိုးဥတုတွင် များစွာ ပေါက်ရောက် သည်။

Appearance : အပင် - လှပ တင့်တယ်သော သစ်ပင်ပျော့ ဖြစ်သည်။ ပင်စည်မှာ နီညိုရောင် ဖြစ်သည်။ ၄ ပေမှ ၁၀ ပေအထိ မြင့်သည်။
အရွက် - ငှက်တောင်ပုံ ဖြစ်၍ ထိပ်ချွန်သည်။ ၉ လက်မခန့် ရှည်သည်။ ပန်းခိုင် ထိပ်ဖျားမှ ထွက်၍ ကတော့ ပုံသဏ္ဍာန် ပန်းခိုင်ဖြစ်သည်။ ၃ လက်မခန့် ရှည်၍ နီသော ပွင့်ခံရွက်များ ပါရှိသည်။ အပွင့်ပွင့်ရွက် အဖြူဆွတ်ဆွတ် ဖြစ်သည်။ နုနယ်၍ လှိုင်းတွန့် ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ကတော့ပုံ ဖြစ်သည်။ အချင်း ၃ လက်မခွဲခန့် ရှိ၍ ၂ လက်မခန့် ရှည်သည်။

Useful Part: အမြစ်

Usage : နှာစေး၊ ချောင်းဆိုး၊ အဖျား၊ အစာမကြေ လေနာ၊ အရေပြား ရောဂါ၊ မြွေကိုက်ခြင်း တို့ကို ကုသရာ၌ အမြစ်ကို သုံးသည်။ နားပြည်ယို၊ နားကိုက် ရောဂါကို ဖလံတောင်ဝှေး အခွံ့နွှာ မီးကင်ပြီး အတန်ကြာ အေးစေ၍ ရည်ညှစ်ယူ ၎င်းအရည်ကို နားအတွင်းသို့ ၃-၄ စက်ခန့် မကြာ မကြာ ထည့်ပေးရ၏။ ချောင်းဆိုး ရောဂါ၊ သာမာန် နှလုံးတုန် ရောဂါ တို့ကို ဖလှံတောင်ဝှေး ဟင်းချက် စားခြင်း၊ နှမ်းဆီ စစ်စစ်ဖြင့် ကြော်စားခြင်း တို့ဖြင့် သက်သာ စေနိုင်သည်။ ဒူလာရောဂါကို ဖလှံတောင်ဝှေး သုံးခွက် တစ်ခွက်တင်ကို သောက်လျှင် ပျောက်၏။ ဖလှံတောင်ဝှေးဥကို အခြောက်ခံ အမှုန့်ပြုလုပ်၍ ချင်း၊ သကြားနှင့် စပ်သောက်ပါက ပို၍ ပျောက်ကင်း၏။ ဖလံတောင်ဝှေးကို ငါးခူနှင့် ချက်စားပါက ကာမအားကို ဖြစ်စေသည်။ ငါးသိုင်းသားနှင့် ချက်စားက သွေးဝမ်း ရောဂါ ပျောက်စေသည်။ ပုစွန်နှင့် ကြော်ချက် စားလျှင် သွေးဝမ်း ရောဂါ ပျောက်စေသည်။ နွားသားနှင့် ချက်စားပါက ဆီးရွှင်ပြီး ကျောက်ကပ် ရောဂါကို ကာကွယ် စေနိုင် ပါသည်။ ရေကြက်သားနှင့် ချက်စားလျှင် ဆီးကျောက် တည်ခြင်း၊ ဆီးပူခြင်း၊ ဆီးအောင့်၊ ဆီးအားနည်းခြင်း၊ ဆီးကျန်ခြင်း၊ ဆီးဝါခြင်းတို့ကို ပျောက်စေသည်။ ဖလှံတောင်ဝှေးကို ဓါးပြားနှင့် ရိုက်၍ ဟင်းချက် သောက်က အမျိုးသမီးများ နို့မထွက်ခြင်း၊ နို့ပူခြင်း၊ ယားယံခြင်း၊ နို့အနာပေါက်ခြင်း၊ နို့ချောင်း ပိတ်ခြင်း၊ သကျည်း ကိုက်ခြင်း တို့ကို ပျောက်စေနိုင်သည်။ ဖလှံတောင်ဝှေးကို အခြောက်လှန်း အမှုန့်ပြု၍ အုန်းဆီနှင့် ဖျော်ပြီး စအိုနှင့် ဆီးစပ်ကို လိမ်းထားပါက သားအိမ် လျှောကျခြင်း၊ သားအိမ် အောင့်ခြင်း၊ ယောကျာ်း အူကျခြင်း၊ တိုနာ ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ပျောက်စေသည်။ ဖလှံတောင်ဝှေး ပဉ္စငါးပါးကို ငရုတ်ကောင်း ၂ စေ့ထည့်၍ ကျကျ ပြုတ်သောက် ပါက ကျောက်ကပ်ရောင်၍ ဖောခြင်း၊ ခါးနာခြင်းတို့ကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေသည်။ ဖလှံတောင်ဝှေးကို အမှုန့်ပြု၍ ပျားရည်၊ ထောပတ်နှင့် တေ၍ လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဇွန်း တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် စားသုံးခြင်းခြင့် အားအင် ကုန်ခမ်းခြင်းကို ပြန်လည် အားဖြည့် စေသည်။ မိန်းမများ ရင်သားတွင် ဖြစ်ပေါ်တက်သော သာမာန် အကြိတ်များအား ဖလှံတောင်ဝှေးကို ထုခြေ၍ အကျိတ်ပေါ် အုံပေးပြီး အဝတ် စည်းပေးခြင်းဖြင့် အကျိတ်ကို ကျေစေသည်။

ဖန်ခါးသီး



Botanical Name : Terminalia chebula Retz

Myanmar Name: ဖန်ခါးသီး

English Name: Chebulic Myribalan

Family : COMBERTACEAE

Distribution : မြန်မာနိုင်ငံ တဝှမ်းလုံး၌ ပျံ့နှံ့စွာ ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပေါ် ဒေသများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ၌လည်း ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက်သော် လည်းကောင်း၊ စိုက်ပျိုးပင် အဖြစ်သော်လည်းကောင်း ပေါက်ရောက်သည်။

Appearance : ပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်ပြီး ပင်စည်ဖြောင့် ဖြစ်သည်။ ရွက်ဆိုင် ဆန်ဆန် ထွက်သည်။ နူးညံ့၏။ ပုံသဏ္ဍာန်မှာ ဘဲဥပုံ (သို့) ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံ ဖြစ်သည်။ အချို့ အရွက်များပေါ်တွင် ငွေရောင် မွေးညှင်းများ ရှိသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်ကြောများ ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။ အဖြူရောင် (သို့) အဝါရောင် သန်းသည်။ ပန်းပွင့်ရနံ့မှာ ပြင်းသည်။ ဧပြီလနှင့် မေလတွင် ပန်းပွင့်သည်။ အသီးမှာ ပြောင်ချော၍ မာသည်။ တစ်စေ့သီး ဖြစ်သည်။ ပုံသဏ္ဍာန်မှာ ဘဲဥပုံ ဆန်ဆန်ဖြစ်ပြီး ထိပ်ဖျားချွန်သည်။ အသားထူ၏။ အရသာမှာ ဖန်၏။ နိုဝင်ဘာလမှ ဇန်နဝါရီလ အထိသီးသည်။ အစေ့မှာ အဝါဖျော့ရောင် ရှိသည်။

Useful Part : အသီး၊ အစေ့၊ အခေါက်၊ အရွက် တို့ကို ဆေးဖက်တွင် အမျိုးမျိုး သုံးကြသည်။ အသီးကို တို့စရာအဖြစ် ထမင်းဝိုင်းတွင် ထည့်သွင်း စားသုံးသည်။

Usage : အသီးကို အမှုန့်ပြု၍ ပျားရည်၊ ထောပတ်တို့နှင့် ရောစပ် သောက်သုံးပါက အားကို ဖြစ်စေပါသည်။ သွားရောဂါနှင့် သွားဖုံးရောင်ခြင်း များအတွက် ငုံထွေး ဆေးရည်အဖြစ် သုံးသည်။ အနာဆွေး၊ အနာဟောင်းများနှင့် ထိခိုက်ရှနာများကို ပျောက်စေသည်။ ဖန်ခါးသီးကို အမှုန့်ပြု၍ အခြောက်ခံပြီး နှမ်းဆီနှင့် ရောနှော၍ လိမ်းပေးပါက အရေပြား ပေါ်မှ ယားနာများ ပျောက်စေသည်။ ထိုအမှုန့်ကို သိန္ဓောဆားနှင့် ဆတူရော၍ လျှက်ပါက ကြို့ထိုးရောဂါ ပျောက်စေနိုင်သည်။ ဖန်ခါးသီး အခြောက်သည် အစာမကြေ ရောဂါကို ပျောက်စေနိုင်သည်။ အသီးသည် နာတာရှည် ဝမ်းသွားခြင်း၊ ဝမ်းကိုက်ခြင်းကို ပျောက်စေနိုင်သည်။ လေရောဂါနှင့် လိပ်ခေါင်း ရောဂါများကို နိုင်နင်းစွာ ပျောက်ကင်းနိုင်သည်။ အခေါက်ကို ဆီးရောဂါ အမျိုးမျိုးအတွက် သုံးသည်။ နှလုံး အားတိုးဆေးတွင်လည်း အခေါက်မှုန့်ကို ထည့်သွင်း ဖော်စပ်သည်။ ထိခိုက်ရှနာများတွင် သွေးတိတ်စေရန် အခေါက်မှုန့်ကို သိပ်ပေးရသည်။

ပျားဝတ်မှုန် (Bee Pollen) ၏ အစွမ်းသတ္တိများ

ကြီးမားသောသဘာဝခွန်အားကို ပေးသည်။ ပါဝင်သောကာဗို ဟိုက်ဒြိတ်၊ ပရိုတင်းနှင့်ဗီတာမင်များက တစ်နေ့လုံးသက်လုံကောင်းစေပြီး မောပန်းခြင်း
ကို လျော့စေသည်။
-အရေပြားကို ချောမွေ့စေသည်။ Posoriasis ခေါ် အရေပြားရောဂါ တစ်မျိုး၊ နှင်းခူ eczema တို့ကို သက်သာစေသည်။

-အဆုတ်တစ်ရှူးများ၏ရောင်ရမ်းမှု ကို သက်သာစေပြီး ပန်းနာရင်ကျပ် ရောဂါကို ကာကွယ်ပေးသည်။

-အစာကို ကြေစေသည်။

-ကိုယ်ခံအားစနစ် immune system ကို မြင့်စေသည်။

-ဗိုင်းရပ်(စ)ကို သေစေသည်။

-ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း Antioxidant များစွာပါဝင်သောကြောင့် ဓာတ်တိုး
ပစ္စည်း free Radical များကို တိုက်ဖျက်သဖြင့် လူကို နုပျိုစေသည်။

အနာကျက်စေရန် သုံးစွဲလေ့ရှိကြသည်။

-ပါဝင်သော rutin နှင့် bioflavonoid ကြောင့် အဆီ cholesterol ကို ကျစေသည်။ သွေးကြောကိုသန်မာစေသည်။ သွေးခဲကို ပျော် စေသော
ကြောင့် heart attack နှင့် stroke ကို ကာကွယ်ပေးသည်။

-ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်းကို သက်သာစေသည်။

-သားဥအိမ်မှ သားဥထွက်ခြင်း ovulation ကို အားပေးသည်။

-လိင်စိတ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း aphrodisiae ကို ဖြစ်စေသည်။

ကံ့ကော်

ပိန္နဲသီး၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူး ၁၀ ရပ်

(၁) ကိုယ်ခံစွမ်းအားနစ်ကို ကောင်းမွန်စေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ အစွမ်းထက် အာဟာရဖြစ်တဲ့ ဗီတာမင်စီ များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်တာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်စီဟာ သွေးဖြူဥတွေရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာကို ထောက်ပံ့ပေးတာကြောင့် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို သန်စွမ်းစေပါတယ်။ ပိန္နဲသီးတစ်ခွက်ကို စားတာက ခန္ဓာကိုယ်မှာ လိုအပ်တဲ့ အင်တီအောက်ဆီးဒင့် ပမာဏကို ကောင်းကောင်း ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။

(၂) ကင်ဆာရောဂါကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ဗီတာမင်စီအပြင် လစ်ဂနင်၊ အိုက်ဆိုဖလေဗုန်းနဲ့ ဆာပိုနင်တို့လို ဖိုင်တိုအာဟာရဓာတ် များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ကင်ဆာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး အိုမင်းမှုကို တားပေးနိုင်ပါတယ်။ ဖိုင်တိုအာဟာရ ဓာတ်တွေက ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဖရီးရယ်ဒီကယ်တွေကို ကင်းစင်စေပြီး ဆဲလ်ပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေပါတယ်။

(၃) အစာကြေညက်စေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ အနာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ အာနိသင်တွေ ပါဝင်တာကြောင့် အစာအိမ်အနာနဲ့ အစာချေဖျက်မှုဆိုင်ရာ ဝေဒနာတို့ မဖြစ်ပေါ်အောင် ကာကွယ်ကုသပေးနိုင်ပါတယ်။ ပိန္နဲသီးမှာ အမျှင်ဓာတ်များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ဝမ်းချုပ်တာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး အူလှုပ်ရှားမှု ကောင်းစေကာ ဝမ်းမှန်မှန်သွားစေပါတယ်။ အမျှင်ဓာတ်တွေက အူမကြီးရှိ ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေကို ကင်းဝေးစေတဲ့နည်းနဲ့ အူအမြှေးပါးတွေကို ကျန်းမာအောင် ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

(၄) မျက်စိနဲ့ အသားအရေကို ကျန်းမာစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ အစွမ်းထက် အာဟာရ ဗီတာမင်အေ ပါဝင်တာကြောင့် မျက်စိနဲ့ အသားအရေကို ကျန်းမာစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မက်ကူလာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုနဲ့ ညဘက် မျက်စိမမြင်တာတွေလို အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတို့ မဖြစ်အောင် ကာကွယ် ပေးနိုင်ပါတယ်။

(၅) စွမ်းအင် တိုးစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ဖရက်တို့စ်နဲ့ ဆူးခရို့စ်တို့လို သကြားဓာတ်တွေ ပါဝင်တာကြောင့် စွမ်းအင်ထွက်ရှိစေတဲ့ အသီးအဖြစ် နာမည်ကြီးပါတယ်။ စွမ်းအင်အားကောင်းစေတဲ့ အသီးဖြစ်ပေမယ့် ပြည့်ဝဆီနဲ့ ကိုလက်စထရော မပါဝင်ပါဘူး။

(၆) သွေးတိုးကို ကျစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ် ပါဝင်တာကြောင့် သွေးတိုးနေသူတွေမှာ သွေးဖိအားကျစေပြီး နှလုံးရောဂါ ထတာနဲ့ လေဖြတ်တာတို့ရဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေပါတယ်။

(၇) ရင်ကျပ်ပန်းနာကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်

ပိန္နဲသီးအမြစ်ဟာ ပန်းနာရင်ကျပ် ရောဂါ ခံစားနေရသူတွေအတွက် ဆေးဖက်ဝင်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။

(၈) အရိုးကို သန်စွမ်းစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ် များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ကယ်လ်စီယမ် စုပ်ယူရေးအတွက် အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရိုးတွေကို သန်စွမ်းစေပြီး အရိုးပါးရောဂါလို အရိုးနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရောဂါဝေဒနာတွေ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

(၉) သွေးအားနည်းရောဂါ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ သံဓာတ် ပါဝင်တဲ့အတွက် သွေးအားနည်းရောဂါ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သွေးလှည့်ပတ်မှု ကောင်းအောင် ကူညီပေးပါတယ်။

(၁၀) သိုင်းရွိုက်ကို ကျန်းမာစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ပါတဲ့ ကြေးနီ (Copper) ဟာ သိုင်းရွိုက်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာအတွက် အရေးပါပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဟော်မုန်း ထုတ်လုပ်ရေးမှာ ပါဝင်ကူညီပေးပါတယ်။

(၁) ကိုယ်ခံစွမ်းအားနစ်ကို ကောင်းမွန်စေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ အစွမ်းထက် အာဟာရဖြစ်တဲ့ ဗီတာမင်စီ များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်တာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်စီဟာ သွေးဖြူဥတွေရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာကို ထောက်ပံ့ပေးတာကြောင့် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို သန်စွမ်းစေပါတယ်။ ပိန္နဲသီးတစ်ခွက်ကို စားတာက ခန္ဓာကိုယ်မှာ လိုအပ်တဲ့ အင်တီအောက်ဆီးဒင့် ပမာဏကို ကောင်းကောင်း ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။

(၂) ကင်ဆာရောဂါကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ဗီတာမင်စီအပြင် လစ်ဂနင်၊ အိုက်ဆိုဖလေဗုန်းနဲ့ ဆာပိုနင်တို့လို ဖိုင်တိုအာဟာရဓာတ် များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ကင်ဆာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး အိုမင်းမှုကို တားပေးနိုင်ပါတယ်။ ဖိုင်တိုအာဟာရ ဓာတ်တွေက ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဖရီးရယ်ဒီကယ်တွေကို ကင်းစင်စေပြီး ဆဲလ်ပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေပါတယ်။

(၃) အစာကြေညက်စေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ အနာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ အာနိသင်တွေ ပါဝင်တာကြောင့် အစာအိမ်အနာနဲ့ အစာချေဖျက်မှုဆိုင်ရာ ဝေဒနာတို့ မဖြစ်ပေါ်အောင် ကာကွယ်ကုသပေးနိုင်ပါတယ်။ ပိန္နဲသီးမှာ အမျှင်ဓာတ်များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ဝမ်းချုပ်တာမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး အူလှုပ်ရှားမှု ကောင်းစေကာ ဝမ်းမှန်မှန်သွားစေပါတယ်။ အမျှင်ဓာတ်တွေက အူမကြီးရှိ ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေကို ကင်းဝေးစေတဲ့နည်းနဲ့ အူအမြှေးပါးတွေကို ကျန်းမာအောင် ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

(၄) မျက်စိနဲ့ အသားအရေကို ကျန်းမာစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ အစွမ်းထက် အာဟာရ ဗီတာမင်အေ ပါဝင်တာကြောင့် မျက်စိနဲ့ အသားအရေကို ကျန်းမာစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မက်ကူလာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှုနဲ့ ညဘက် မျက်စိမမြင်တာတွေလို အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတို့ မဖြစ်အောင် ကာကွယ် ပေးနိုင်ပါတယ်။

(၅) စွမ်းအင် တိုးစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ဖရက်တို့စ်နဲ့ ဆူးခရို့စ်တို့လို သကြားဓာတ်တွေ ပါဝင်တာကြောင့် စွမ်းအင်ထွက်ရှိစေတဲ့ အသီးအဖြစ် နာမည်ကြီးပါတယ်။ စွမ်းအင်အားကောင်းစေတဲ့ အသီးဖြစ်ပေမယ့် ပြည့်ဝဆီနဲ့ ကိုလက်စထရော မပါဝင်ပါဘူး။

(၆) သွေးတိုးကို ကျစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ် ပါဝင်တာကြောင့် သွေးတိုးနေသူတွေမှာ သွေးဖိအားကျစေပြီး နှလုံးရောဂါ ထတာနဲ့ လေဖြတ်တာတို့ရဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေပါတယ်။

(၇) ရင်ကျပ်ပန်းနာကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်

ပိန္နဲသီးအမြစ်ဟာ ပန်းနာရင်ကျပ် ရောဂါ ခံစားနေရသူတွေအတွက် ဆေးဖက်ဝင်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။

(၈) အရိုးကို သန်စွမ်းစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ် များစွာ ပါဝင်တာကြောင့် ကယ်လ်စီယမ် စုပ်ယူရေးအတွက် အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရိုးတွေကို သန်စွမ်းစေပြီး အရိုးပါးရောဂါလို အရိုးနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရောဂါဝေဒနာတွေ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

(၉) သွေးအားနည်းရောဂါ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ သံဓာတ် ပါဝင်တဲ့အတွက် သွေးအားနည်းရောဂါ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သွေးလှည့်ပတ်မှု ကောင်းအောင် ကူညီပေးပါတယ်။

(၁၀) သိုင်းရွိုက်ကို ကျန်းမာစေပါတယ်

ပိန္နဲသီးမှာ ပါတဲ့ ကြေးနီ (Copper) ဟာ သိုင်းရွိုက်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာအတွက် အရေးပါပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဟော်မုန်း ထုတ်လုပ်ရေးမှာ ပါဝင်ကူညီပေးပါတယ်။

ကြယ်စင်
Ref:Good Health