သိထားသင့်တဲ့ အသည်းရောင် အသားဝါ ဘီ ရောဂါ (အပိုင်း ၄)

သိထားရမဲ့ အချက်တွေ (အနှစ်ချုပ်)

၁။ ဘယ်လို အသက်အရွယ်တွေဖြစ်မှာလဲ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အသက် (၁)နှစ်ကနေ အသက်(၃ဝ) အတွင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

၂။ ဘာရောဂါ လက္ခဏာတွေ ရှိလဲ

ဖျားတာနဲ့ စတယ်။ တချို့လည်း ပျို့အန်ကြတယ်။ သုံး၊ လေးရက်ကြာမှ ဆီးဝါ၊ မျက်လုံးဝါလာတယ်။ ကလေးငယ်လေးတွေ အသားမဝါခင် ဖျားနေတုန်းမှာတော့၊ ငှက်ဖျား၊ တိုက်ဖွိုက်၊ သွေးလွန်တုတ်ကွေးဆိုပြီး လွဲမှား ထင်တတ်ကြတယ်။

၃။ ဘယ်ရာသီမှာ အဖြစ်များလဲ 

 ကျောင်းပိတ်ထားတဲ့ မတ်လကနေ မေလအတွင်းမှာ ကလေးငယ်တွေ အကြီးအကျယ် ဖြစ်ကြပါတယ်။

၄။ ဘယ်လိုသိမှာလဲ

အသားဝါလာပြီဆိုရင် (Anti-HAV lgM) ဆိုတဲ့ test ကို သွေးစစ်လိုက်လို့ Positive ဆိုရင် အသည်းရောင်အသားဝါ အေ ရောဂါ သေချာပြီပေါ့။

၅။ ဘယ်လိုကူးမှာလဲ

ရောဂါသည်နဲ့ နီးနီးစပ်စပ်နေရုံနဲ့လည်း ကူးနိုင်ပါတယ်။

မသန့်တဲ့အစားအသောက်နဲ့ ရေကလည်း ကူးနိုင်ပါတယ်။

သိပ်ကို ကူးလွယ်ပြီး အကူးမြန်တဲ့ ရောဂါတစ်ခုပါ။ ရောဂါသည်နဲ့ ပစ္စည်းအားလုံး လုံးဝခွဲထားဖို့ လိုပါမယ်။

၆။ ဘယ်လိုကုမှာလဲ

အနားယူ၊ လုံလောက်တဲ့ အရည်၊ ကယ်လိုရီ ကျွေးပြီးကု၊ နီးစပ်ရာ ဆရာဝန်နဲ့ ပြပါ။ မလိုအပ်ဘဲ ရေတွေအများကြီး ဇွတ်မသောက်ခိုင်းပါနဲ့။ ဂလူးကို့စ်တွေ မတန်တဆဖျော်မတိုက်ပါနဲ့။ မကြိုက်ဘဲ၊ မသောက်ချင်ဘဲနဲ့ သံပုရာသီး၊ ရှောက်သီး၊ အချဉ်ရည်တွေ မတိုက်ပါနဲ့ ဆေးမြီးတိုတွေ မသုံးပါနဲ့။

၇။ နောက်ဆက်တွဲ ဘာတွေဖြစ်နိုင်လဲ

အသည်းရောင် ဘီနဲ့ စီရောဂါပိုးတွေကတော့ ပိုးဝင်ပြီးရင် နာတာရှည်ပိုးသယ်ဆောင်တဲ့ အဆင့်ကို ရောက်သွားနိုင်ပြီး၊ နာတာရှည် အသည်းရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အေရောဂါကတော့ ဖြစ်တုန်းပဲ ခံရပြီး ပျောက်သွားတာနဲ့ ပိုးလုံးဝ ကင်းစင်သွားပြီး နာတာရှည် အသည်းရောဂါ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

၈။ ဘယ်လောက်အထိ အန္တရာယ်ရှိသလဲ၊ စိုးရိမ်ရသလဲ

ကလေးတစ်ယောက် အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ ဖြစ်ပြီဆိုကတည်းက မိဘ၊ ဆွေမျိုးအားလုံး ပူပင်သောက ဖြစ်ရပြီး၊ သိပ်ဝါလွန်းလို့ ရှိရင် ဆေးရုံတင်ကုရပါတယ်။

အခန့်မသင့်ရင် သည်းခြေလမ်းကြောင်းပိတ်ပြီး (Cholestasis)ရလို့ ဝါတာဟာ တော်တော်နဲ့ မကျဘဲ တစ်လကျော်လောက်အထိ ကြာသွားနိုင်တယ်။

တစ်ခါတလေ ပျောက်ပြီး တစ်လလောက်ကြာမှ ပြန်ဝါတတ်တယ် (relapse) ။

ရှားရှားပါးပါး တစ်ယောက်တလေဟာ သိပ်ဝါလွန်းပြီး သတိလစ် (Hepatic Coma) ရပြီး အသက်ဆုံးပါး တတ်ပါတယ်။

၉။ ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ

တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ကိုက်ညီအောင် သန့်ပြန့်တဲ့ အစားအစာကို စားပါ။

ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ အသက် (၃ဝ)နှစ်အောက် ကလေး၊ လူငယ်တွေဟာ အသည်းရောင် အသားဝါ အေကာကွယ်ဆေး (HAVRIX) ထိုးထားသင့်ပါတယ်။

ပါမောက္ခခင်မောင်ဝင်း (အသည်း)

ဌာနမှူး/အသည်းအထူးကုဆရာဝန်ကြီး

အသည်းရောဂါအထူးကုဌာန

ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး