နိဒါန်း
မြန်မာ့ တိုင်းရင်းဆေး ပညာတွင် “ရာသီ မကိုင် ဆေးမပိုင်နှင့်” အဆို အမိန့်ဖြင့် ရာသီ/နက္ခတ်များ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ရောဂါ ဆုံးဖြတ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ဆေးဝါး ကုသရာတွင် လည်းကောင်း စနစ် တကျ ဆုံးဖြတ် အသုံးချ ကြသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အယဉ်၊ ဥတု၊ ရတု တို့သည် ပူမှု၊ အေးမှု ဆိုသည့် တေဇောဓါတ်၊ သဘာဝ များကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် နည်းစနစ်များ တိကျစွာ သတ်မှတ်ထား ပါသည်။
ထိုဥတု ဟုဆိုသည့် ပူမှု၊ အေးမှု သဘာဝ ကပင် ရုပ်တရားများကို ဖြစ်စေ၊ ပျက်ေ စကြောင်း ပြဆို ထားသည်ကို တွေ့ရှိရ ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အပူပိုင်းဖြစ်သည့် တပေါင်း လပြည့်ကျော် (၁) ရက်မှ တော်သလင်း လပြည့်နေ့အထိ (၆) လ အတွင်း မွေးဖွားသူ များတွင် လေဖြတ်ဝေဒနာ ခံစားရနိုင် ရာခိုင်နှုန်း များကြောင်းကို မန္တလေး သင်ကြားရေး တိုင်းရင်းဆေးရုံကြီးမှ လေငန်းဝေဒနာ ရှင်များနှင့် ကျွန်တော် ကုသပေး ခဲ့သော လေဖြတ်ဝေဒနာရှင် များကို မေးမြန်းလျှက် စစ်တမ်းကောက်ယူခြင်းအား သုံးသပ် တင်ပြ သွားမည်ဖြစ် ပါသည်။
ဥတုရာသီ အလိုက် ဒေါသများ ငုပ်ခြင်း ကို ပြဆိုခြင်း
“ဆောင်းနှောင်းနွေဦး၊ ဥတုကူးတွင်၊ နာကြူခြံရံ၊ ဖျားဆက်ဆံမူ၊ ပတ္တံသေမှ၊
ဒိန္နယှဉ်ကြောင်း၊ သိရာကောင်း ၏၊ နွေနှောင်းမိုးစ၊ ဖျားနာရမူ၊ သေမဝါတေ၊
ယှဉ်တွေဖြစ်သည်၊ ထူးလည်းတစ်ကြောင်း၊ ဆောင်းဦးစပ်ထွေ၊ နာမူလေနှင့် သည်းခြေယှဉ်မှု၊
အာဂန္တုတည့်။ ” (နရသုခိ)
မြန်မာနိုင်ငံ ရာသီဥတု အရ တက်ဥတုနှင့် သက်ဥတု ဟူ၍ ခွဲခြား သုံးသပ်ရာ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် (၁)ရက်မှ ပြာသို လပြည့်နေ့ အထိ သက်ဥတုဟု လည်းကောင်း၊ ပြာသို လပြည့်ကျော် (၁)ရက်မှ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ အထိကို တက်ဥတုဟု လည်းကောင်း သတ်မှတ်သည်။ ပူရာမှ အေးသွားခြင်း၊ အေးရာမှ ပူသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ခန္ဓာကိုယ်သည် ထိုပြောင်းလဲသော အပူအအေး သဘာဝကို လိုက်၍ ပြောင်းလဲပြီး ကျန်းမာခြင်းကို ရရှိသည်။ ထိုအသက်၊ အတက်ကာလများတွင် သက်ဥတု၏ အစပိုင်း ကာလများသည် ပူသော ဝါဆို၊ ဝါခေါင်၊ တော်သလင်း များ ပါဝင်နေ သကဲ့သို့ တက်ဥတု၏ အစပိုင်းကာလများသည် အေးသော ပြာသို၊ တပို့တွဲ၊ တပေါင်း လများ ပါဝင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် အပူဆုံးကာလနှင့် အအေးဆုံး ကာလကို ခွဲခြားကြည့်လျှင် တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁)ရက်မှ တော်သလင်း လပြည့်နေ့အထိ (၆)လကို အပူလများဟု လည်းကောင်း၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၁) ရက်မှ တော်သလင်း လပြည့်နေ့အထိ (၆)လကို အအေးလ များဟု ယူဆနိုင်ပါသည်။
အထက်ပါ နရသုခိဆရာ၏ အဆိုအရ - ဆောင်းရာသီတွင် သည်းခြေစယဖြစ်ခြင်း (ငုပ်ခြင်း)၊ နွေရာသီတွင် သလိပ်စယဖြစ်ခြင်း (ငုပ်ခြင်း)၊ မိုးရာသီတွင် လေစယဖြစ်ခြင်း (ငုပ်ခြင်း) တို့ကို ဖော်ပြထား ပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ပြင်ပဥတု ညှိနှိုင်းရာတွင် ပြင်ပပူလျှင် ခန္ဓာကိုယ် တွင်းအေး၍ ညှိနှိုင်းသည်။ ပြင်ပအေးလျှင် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ပူ၍ညှိနှိုင်းသည်။ သိပ္ပံအမြင်ဖြင့် ကြည့်လျှင် နွေဥတုတွင် ဇီဝတွင်း ဖြစ်ပျက်ခြင်းနှုန်း (Metabolism) နိမ့်ကျပြီး၊ ကိုယ်တွင်း အပူ ပမာဏ လျော့နည်း သည်။ ထို့အတူ ဆောင်းဥတု၌ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ဇီဝတွင်းဖြစ်ပျက်ခြင်းနှုန်း (Metabolism) မြင့်တက်ပြီး ကိုယ်တွင်း အပူပမာဏ မြင့်တက်သည်။ သို့မှသာ ခန္ဓာကိုယ် သည် မည်သည့် ဥတုတွင်မဆို ပျမ်းမျှအပူချိန် (၉၈.၄) ဖာရင်ဟိုက်တွင် ရပ်တည်ပြီး ကျန်းမာနေမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နရိသုခ ဆရာဆို သကဲ့သို့ ပူသောဥတုတွင် သလိပ်ငုပ် တက်ခြင်း၊ အေးသော ဥတုတွင် သည်းခြေငုပ် တက်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
ပကတိ၏ သဘာဝများ
ပကတိဖြစ်သော အကြောင်းများတွင် အမိ၊ အဖ သုတ်သွေး၊ အမိသားအိမ်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ကာလ တွေ့ထိရသော ဥတု၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ မိခင်၏ အစား အသောက် အနေအထိုင်ကာလ၊ အတ္တ၊ ကမ္မ ဟူသော အကြောင်း များကို ဘေသဇ္ဇနယ ဆေးပညာမှ ပြဆိုသည်။ ယခုတင်ပြမည့် အကြောင်း အရာတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ ထိတွေ့သော အဓိကဥတု ကို ပြဆိုခြင်းဖြစ်သည်။သန္ဓေသား၏ ခန္ဓာ ကိုယ် အဓိကဖွံ့ဖြိုးရမည့် အဓိက ကာလများတွင် အပူပိုင်း ကာလများနှင့်ကြုံခြင်း၊ အအေးပိုင်း ကာလများနှင့် ကြုံခြင်းကို လေ့လာ ကြည့်ရာ အပူပိုင်း ကာလ များတွင် သလိပ်ငုတ် တက်သောကြောင့် သလိပ်ပကတိဖြင့် မွေးဖွားလာတက်သည်။ အအေးပိုင်း ကာလများတွင် သည်းခြေ ငုတ်တက်သောကြောင့် သည်းခြေ ပကတိဖြင့် မွေးဖွားလာ တက်သည်။ ထို့ကြောင့် သလိပ် ပကတိဖြင့် မွေးဖွား လာသော ကလေးငယ်သည် ပြင်ပ ပူသော ရာသီဥတုနှင့် ထပ်မံထိတွေ့လျှင် ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ် သည်လည်း ပြင်ပဥတုနှင့် ညှိနှိုင်းရမည်ရာ သလိပ်ဒေါသ စယဖြစ်၍ ညှိနှိုင်း ရမည်ဖြစ်သည်။ သလိပ်ပကတိနှင့် သလိပ်စယ နှစ်မျိုးပေါင်းစုံ၍ သလိပ်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်မားနေမှုမှာ တွေးဆနိုင်သည်။ ဒေသနာ ဆေးပညာအမြင် အရ အကြောင်း သီတ ရောဂါများ ဖြစ်နိုင်ချေမြင့်မားမည်ဟု ဆိုနိုင် ပေသည်။
သီတရောဂါ များဖြစ်သော သွေးတိုးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ လေငန်းလေဖြတ်ရောဂါတို့သည် ဒေသနာ နည်းအရ သင်္ဂဟိတ အုပ်စုဝင် ရောဂါများဖြစ်သောကြောင့် အပူပိုင်း ကာလတွင် မွေးဖွား သူမျာသည် လေဖြတ်ရောဂါ ပိုမို ဖြစ်နိုင်စရာ ရှိကြောင်း တွေးခေါ် ရရှိသည်။ ထို့နောက်အောက်ပါ အတိုင်း လေ့လာ ကြည့်ပါသည်။
သုတေသနပြုပုံ
မန္တလေး သင်ကြားရေး တိုင်းရင်းဆေးရုံကြီး၊ အကြော အရိုးအဆစ် ကုသရေး ဌာနတွင် တက်ရောက် ကုသနေသော လူနာများနှင့် ကျွန်တော် ကုသပေး ခဲ့သော လေဖြတ်ဝေဒနာ ရှင်များကို မွေးလများ မေးမြန်း၍ မှတ်တမ်းပြုစု ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သုံးသပ်ချက် အထက်ဖော်ပြပါ လေဖြတ်ဝေဒနာရှင် (၇၁) ဦးအား အပူပိုင်း (၆)လတွင် မွေးဖွားသူ (၆၀)ဦးနှင့် အအေးပိုင်း (၆)လတွင် မွေးဖွားသူ (၁၁)တို့ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် လေဖြတ်ဝေဒနာ ဖြစ်နိုင်ချေအား ရာခိုင်နှုန်း တွက်ချက် ကြည့်ရာ အောက်ပါ အတိုင်း တွေ့ရှိရ ပါသည်။ အပူပိုင်း (၆)လတွင် မွေးဖွား သူသည် ယခုပြဆိုသော လူနာ (၇၁)ဦးအနက် ၈၅.၈% ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရ၍ အအေးပိုင်း (၆)လတွင် မွေးဖွားသူသည် ယခုပြဆိုသော လူနာ (၇၁)ဦးအနက် (၁၄.၂%)သာ ရှိကြောင်းတွေ့ ရှိရပါ သည်။ ထို့ကြောင့် အထက်ပါ လူနာ (၇၁)ဦး၏ တွက်ချက်မှုအရ တပေါင်း လပြည့်ကျော် (၁) ရက်မှ တော်သလင်း လပြည့်အထိ အပူလ (၆)လ အတွင်း မွေးဖွားသူ များသည် လေဖြတ်ဝေဒနာ ဖြစ်နိုင်ချေများကြောင်း အကြမ်းအားဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ဤတွက်ချက်မှုဖြင့် ဆက်နွယ် လျက် ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်ရာတွင် အထောက်အကူ အဖြစ် မိမိမွေးလများကို ကြည့်ရှု့၍ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု အာဟာရများကို သင့်တင့် မျှတစွာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် လေဖြတ် ဝေဒနာများ အတွက် ကြိုတင် ကာကွယ် ဟန့်တားနိုင် ပါကြောင်း ဤလူနာ (၇၁)ဦး (ယခု သုတေသနသည် လူနာ အရေ အတွက် နည်းသေး သဖြင့် ပိုမိုများပြား ကျယ်ပြန့်စွာ ပြုလုပ်နိုင်လျှင် ပို၍ ကောင်းမွန်မည်ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြု တင်ပြ အပ်ပါသည်။)
ကျေးဇူးတင်လွှာ
ဤ (CTME) အစီအစဉ်ကို ဖြစ်မြောက်အောင် ကျင်းပပေးသော မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းဆေး ဆရာအသင်း (မန္တလေး တိုင်းဒေသကြီး) အသင်းခွဲနှင့် တိုင်းရင်းဆေး တက္ကသိုလ်တို့အား လည်းကောင်း၊ Sponsor အဖြစ် ပံ့ပိုး ကူညီပေးသော ဒေါက်တာမြသောင်း အောင်သုခ တိုင်းရင်းဆေးတိုက် အား လည်းကောင်း၊ အသေးစိတ် ကြီးကြပ်ပေးပါသော ဦးဝင်းမြင့်၊ ကထိက/ဌာနမှူး၊ ဆေးပညာဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေး တက္ကသိုလ် အားလည်းကောင်း၊ မန္တလေး သင်ကြားရေး တိုင်းရင်းဆေးရုံကြီးမှ လေဖြတ်ဝေဒနာ ရှင်များ ကို မေးမြန်းခွင့်ပြုပါသော ဆေးရုံအုပ်ကြီး ဦးမြင့်အောင်နှင့် အကြော အရိုး အဆစ် ဌာန တာဝန်ခံ၊ ဌာနမှူး၊ ဦးမောင်မောင်သက်အား လည်းကောင်း၊ ဝိုင်းဝန်း ကူညီ ဆောင်ရွက်ပေးပါသော ဆေးပညာဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေး တက္ကသိုလ်တို့မှ ဆရာ၊ ဆရာမများ အားလည်းကောင်း၊ အခြား ကျေးဇူးတင်ထိုက်သူ အားလုံး အထူးပင် ကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်း မှတ်တမ်းတင်အပ်ပါသည်။
ဦးလှဝင်းမျိုး၊ နည်းပြ၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ကထိက/ ဌာနမှူး၊ ဆေးပညာဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေး တက္ကသိုလ်။
No comments:
Post a Comment