စိတ်ကျရောဂါ (Depression )

စိတ်ကျရောဂါ ( Depression ) သည် ဘယ်လိုလူမျိုးတွေမှာဖြစ်နိုင်ပါသလဲလို့မေးလာနိုင်စရာရှိပါတယ် ၊ သုတေသနပညာရှင်တွေ ၊ လူတန်းစားအလွှာပေါင်းစုံ ၊ အောင်မြင်ခြင်းရရှိသူတွေ ရှုံးနိမ်းခြင်းကျဆုံးခြင်းဖြစ်သည့်လူတွေ နောက်ဆုံးကုန်ကုန်ပြောရရင် လူသားများဖြစ်သောလူသားတိုင်းဖြစ်နိုင်သည့် ရောဂါတမျိုးဘဲဖြစ်ပါတယ် ။

ဒီလိုစိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသောသူများတွင်လည်းတခြားရောဂါများလည်းရှိနေနိုင်ပါသည် ။ စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားနေပြီးလို့သတ်မှတ်ထားသည့်ကိုတော့ စိတ်ပျက်ဖွယ် လည်းမဟုတ်ပါဘူးစိတ်ကျရောဂါသည် ကုသခြင်းဖြင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်သောရောဂါတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်ပါသည် ။ ကမ္ဘာ့ စိတ်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ လေ့လာထာသောအစီရင်ခံစာအရထုတ်ဖော်တင်ပြထားသည်မှာလူ ၂၀ တွင် တစ်ယောက်သည် စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားစေသည်ဟုထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည် ။

စိတ်ကျရောဂါ ရဲ့လက္ခဏာတွေ အများကြီးရှိသည့်ထဲ့မှာလူတိုင်းသိနားလည်နိုင်သည့် အချက်တွေကိုတင်ပြရမယ်ဆိုရင် မိမိသည့် အလိုလိုနေရင်းမောပန်းနေမယ် အာရုံစိုက်ခြင်းတွေ နည်းပါးလာပြီးတော့ အာရုံစိုက်မှုတွေ ခက်ခဲနေလာမယ် စိတ်ခံစားချက်တွေကမအီမလည်ကြီးတွေ ဖြစ်နေမယ် အလိုလိုနေရင်းနဲ့လည်းစိတ်တိုနေတတ်တယ် ဘာလုပ်လုပ် မဖြစ်တော့ပါဘူးကွာဆိုသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေမှာလည်းစိတ်ဓာတ်တွေ ကျဆင်းနေမယ် ဒါတွေဟာစိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းရဲ့လက္ခဏာတွေဘဲဖြစ်ပါတော့သည် ။

စိတ်ကျရောဂါ ကြောင့် လူတစ်ယောက်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကိုထိခိုက်စေပါသည် နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အဆိုးဆုံးမှာခံစားလာမိသောစိတ်ကျရောဂါကြောင့် မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်းကြံစည်မှု ( Suicide ) ကို ဖြစ်ပွားလာစေနိုင်ပါသည် ။

အသက်ပိုင်းခြားအလိုက်ကတော့ ယနေ့လူငယ်များ နှင့် လူလတ်ပိုင်းတွေ ပိုများပြားလာကြောင့်တွေ့ရှိနေရပေသည် ။အသက်ကြီးရင့်သည့် အပိုင်းတွင် ရာခိုင်နှုန်းနည်းပါးကြောင်းလည်းလေ့လာတွေ့ရှိပါသည် ။

အာရှဒေသများဖြစ်သောစင်္ကာပူနိုင်ငံ ၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်များကပင် သေကြောင့်ကြံစည်မှု့သည် ခေတ်စားသလို့ဖြစ်ခဲ့ဘူးပါသည် ။

ကမ္ဘာ့ကြီးအပေါ်တွင် လူသားအားလုံးအနေနဲ့ ပြောပြရရင် မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်းကြံစည်မှု ကြောင့် နှစ်စဉ်လူဦးရေတစ်ဘီလီယံသည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲစွာအဖြစ်များနဲ့ သေဆုံးနေကြရပါသည် ။ တနည်းအားဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်းကြံစည်မှုကြောင့် နေ့စဉ် လူသုံးထောင် လောက်သေဆုံးနေကြရပါသည် ။ ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်သူသည့် အကြိမ် ၂၀ အထက် သေကြောင်းကြံစည်ကြကြောင်းစာတမ်းများသိတင်းများထုတ်ပြန်ချက်များအရသိရှိရပါသည် ။

အမျိုးသမီးများသည် စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု့ အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့ပြိးဆင်းရဲခြင်း ၊ လှပမှု့ကိုရှေ့တန်းတင်မိခြင်း ၊ ပညာရေးအဆင့်အတန်းနိမ့်ကျခြင်း ၊ မျိုးရိုးရှိခြင်း ၊ လိင်အကြမ်းဖက်မှု့ပြုမှုခံစားရခြင်း ၊ အချစ်ရေးကိစ္စများ ၊ အိမ်ထောင်ကွဲခြင်း ၊ နာတာရှည်ရောဂါများခံစားရခြင်းတို့သည် စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုများသောအခြေအနေအရပ်ရပ်များ ဖြစ်ပါသည် ။

စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ပွားသူတွက် ကူညီနိုင်သောနည်းလမ်းများမှာ -

စကားပြောပြောပေးခြင်း ၊ ပြောဖြစ်သည့် အကြောင်းများကိုဂရုတစိုက် နားစိုက်ထောင်ပေးခြင်း ၊ ဘာသာရေးအသိများကိုတဖြေးဖြေးခြင်းသိရှိနားလည်အောင် လေးလေးနက်နက် အသိပေးပြောပြပေးခြင်း ၊ စိတ်ရောဂါအတွက် ဆေးဝါးကုသမှု ပြုလုပ်ပေးခြင်း ၊ ကုသခြင်းအတွက် လိုအပ်သောအကူအညီများထောက်ပံ့ပေးစေခြင်း ၊ မိမိကိုယ်ကိုသေကြောင်း ကြံစည်မှု၏ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများကိုသိရှိအောင် လေ့လာခြင်း ၊ နေ့စဉ်နေတိုင်းသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကိုဝင်ရောက်အကုူအညီပေးပေးခြင်းနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များကိုလုပ်ဆောင်နိုင်အောင် လုပ်ပေးနိုင်အောင် များစွာကူညီပေးခြင်းတို့ဖြစ်ပါသည် ။

ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးတွင် ….စိတ်ကျရောဂါသည် ပြည့်သူကျန်းမာရေး ပြဿနာတရပ် …..အနေဖြင့် ရောက်ရှိလာနေခြင်းကြောင့် လူတိုင်းလူတိုင်းအနေဖြင့် စိတ်ကျရောဂါ အကြောင်းသိရှိအောင် လေ့လာခြင်း ဖြင့် ထိုစိတ်ကျရောဂါရှိကို … “ စိတ်ကျရောဂါ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအရေးကြီးဆုံးအချိန် ” ( Depression : A Global Crisis ) ဆောင်ပုဒ်လေးအတိုင်း …လူသားများအားလုံးပူးပေါင်းပါဝင်ပြီးအသက်ရာကျော်ရှည်ပါစေရန် ……..

Mg Mandalay — withAye Kyithar.